Hội thảo với sự tham dự của đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân Việt Nam, Chương trình hỗ trợ rừng và trang trại, Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Lâm nghiệp, Mạng lưới Nông nghiệp sinh thái, Hiệp hội Hữu cơ Việt Nam, Hội Nông dân các cấp, các tổ chức đối tác, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, cơ quan báo chí và truyền thông.
Các thành viên hội thảo chụp ảnh lưu niệm
Tại chương trình, Phạm Tài Thắng, Đại diện Chương trình hỗ trợ rừng và trang trại.FAO, phát biểu khai mạc nhấn mạnh vai trò của việc nâng cao năng lực cho hợp tác xã, tổ hợp tác trong sản xuất, quản lý chất lượng, phát triển sinh kế và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thạc sỹ Nguyễn Đình Hải, Phó Viện trưởng Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn trao đổi tính cấp thiết các sản phẩm có chứng nhận trước khi đưa ra thị trường.
Các đại biểu đã nghe nhiều tham luận xoay quanh những vấn đề trọng tâm của phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và thị trường tiêu thụ sản phẩm dưới tán rừng. Đại diện Chương trình hỗ trợ rừng và trang trại tại Việt Nam chia sẻ kết quả, bài học kinh nghiệm trong hỗ trợ các hợp tác xã sản xuất bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế.
TS. Đỗ Thị Hường, Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn, trình bày tham luận về tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất và quản lý chất lượng cho các HTX, THT. Theo đó, việc hỗ trợ các tổ chức sản xuất tiếp cận tập huấn nông nghiệp hữu cơ, hệ thống bảo đảm cùng tham gia PGS, phân tích mẫu đất, nước, sản phẩm, xây dựng cơ sở dữ liệu và truy xuất nguồn gốc là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Ở góc độ doanh nghiệp, ThS. Phạm Thị Bích Thủy, Co-Founder HANUTI, chia sẻ về xây dựng vùng nguyên liệu xanh phục vụ xuất khẩu. Theo bà Thủy, chuyển đổi xanh không chỉ dừng lại ở việc đạt chứng nhận, mà bắt đầu từ cách ứng xử với đất, với người nông dân và với tương lai. Đây là yêu cầu ngày càng rõ nét trong bối cảnh thị trường quốc tế quan tâm nhiều hơn đến môi trường, trách nhiệm xã hội, quản trị chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Chia sẻ bài học từ chuỗi Thực phẩm sạch Biggreen Việt Nam, ông Nguyễn Tiến Hưng cho rằng, yếu tố then chốt để xây dựng thị trường tiêu thụ nông sản là liên kết chặt chẽ với người sản xuất. Với kinh nghiệm phát triển hệ thống phân phối thực phẩm sạch, Biggreen nhấn mạnh vai trò của chất lượng ổn định, câu chuyện sản phẩm rõ ràng, mẫu mã phù hợp và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của người tiêu dùng đô thị.
Một trong những câu chuyện thực tiễn được nhiều đại biểu quan tâm là hành trình của Hợp tác xã Yến Dương. Bà Ma Thị Ninh, Giám đốc HTX Yến Dương, chia sẻ quá trình vượt khó đưa sản phẩm đến với khách hàng. Từ những hộ sản xuất nhỏ lẻ, HTX Yến Dương đã từng bước xây dựng mô hình sản xuất gắn với thông điệp “Nông nghiệp sinh thái - Cộng đồng hạnh phúc”, liên kết với hàng trăm hộ dân, phát triển các sản phẩm đặc trưng như gạo nếp Tài hữu cơ, bí xanh thơm hữu cơ, trà bí xanh thơm, miến dong riềng, rau theo mùa, cây dược liệu, thổ cẩm và đồ thủ công mỹ nghệ.
Theo đại diện HTX Yến Dương, đưa sản phẩm đến với khách hàng không chỉ là câu chuyện bán hàng, mà còn là quá trình xây dựng niềm tin, hoàn thiện chất lượng, điều chỉnh sản phẩm theo phản hồi của thị trường và giữ gìn giá trị bản địa. Việc tham gia các chương trình kết nối thị trường, tiếp cận chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác phân phối đã giúp HTX có thêm cơ hội mở rộng đầu ra, nâng cao thu nhập cho thành viên và hộ dân liên kết.
Ông Trần Mạnh Chiến tham dự online có những chia sẻ tâm huyết từ những bài học thị trường của Hệ thống Bác Tôm liên quan đến chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, tăng năng lực cho các HTX về quản lý chất lượng sản phẩm.
Liên quan đến vấn đề vốn, đại diện Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên chia sẻ các chính sách vốn và tín dụng cho THT, HTX phát triển sản phẩm dưới tán rừng. Các nội dung tập trung vào khả năng tiếp cận tín dụng, các chương trình hỗ trợ sản xuất xanh, cơ giới hóa, phát triển sản phẩm OCOP, trồng và chăm sóc rừng, qua đó góp phần tạo bệ đỡ tài chính cho các mô hình kinh tế hợp tác, kinh tế nông thôn.
Kết thúc giờ nghỉ trưa là hoạt động ký kết hợp tác giữa các hợp tác xã và doanh nghiệp. Theo Ban tổ chức, phần ký kết nhằm tăng cường liên kết tiêu thụ, tạo cầu nối giữa các HTX, THT với hệ thống phân phối, doanh nghiệp chế biến, đơn vị bán lẻ và các đối tác thị trường. Đây được kỳ vọng là bước đi quan trọng giúp sản phẩm dưới tán rừng tiếp cận thị trường tốt hơn, hình thành các chuỗi giá trị bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các tổ chức sản xuất.

CT TNHH Nông Tâm Thuận (Bác Tôm) và HTX Yến Dương kí kết biên bản hợp tác
Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Tâm Đạt và HTX Tân Lạc Sơn kí kết biên bản hợp tác
Buổi chiều, từ thực tiễn sản xuất, ông Nguyễn Văn Tuyên, Giám đốc HTX gà đồi hữu cơ Tân Phú, trình bày tham luận “Từ mô hình tuần hoàn đến thị trường bền vững: Chiến lược liên kết chuỗi cho hợp tác xã nông nghiệp”. Với lợi thế đất đồi, núi thấp phù hợp chăn nuôi gà thả dưới tán rừng, HTX xác định phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch, hướng tới sức khỏe cộng đồng. Theo ông Tuyên, nếu sản xuất nhỏ lẻ, các hộ dân khó tạo ra hàng hóa quy mô, khó xây dựng thương hiệu và khó tiếp cận thị trường. Vì vậy, mô hình hợp tác xã giúp tập hợp nông dân, thống nhất kỹ thuật, nâng cao năng lực sản xuất, xây dựng thương hiệu chung và phát triển liên kết tiêu thụ.
Ở nhóm sản phẩm lâm sản ngoài gỗ, bà Cao Thị Tâm, Giám đốc HTX Nông nghiệp Trung tâm Tân Xuân 269, chia sẻ về đa dạng hóa sản phẩm, giải pháp bền vững cho chuỗi giá trị măng ở Vân Hồ, Sơn La. HTX hiện phát triển các sản phẩm như măng nứa sấy khô, gừng sấy, trà lá tre. Việc thu mua măng tươi từ rừng cộng đồng để chế biến không chỉ tạo sản phẩm hàng hóa, mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên và người dân địa phương.
Ông Bùi Văn Tường, Giám đốc HTX Sản xuất và Kinh doanh Nông nghiệp 0789, chia sẻ bài học kinh nghiệm từ hành trình phát triển vườn ươm đến vùng trồng. HTX hoạt động trong lĩnh vực trồng rừng, sản xuất giống cây trồng nông lâm nghiệp, hướng tới chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng vùng trồng ổn định và đáp ứng các yêu cầu chứng nhận cần thiết. Theo đại diện HTX, để phát triển bền vững, các hợp tác xã cần biết tập hợp lợi thế của từng thành viên, tận dụng nguồn lực địa phương, sử dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất, sơ chế, truy xuất nguồn gốc và thương mại sản phẩm.
Bà Nguyễn Thị Thu Liên – Phó chủ tịch Hiệp hội Dừa có những chia sẻ về cây dừa với nhiều sản phẩm từ dừa hướng đến các sản phẩm thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tại phần thảo luận, các đại biểu tập trung trao đổi về giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì, kiểm nghiệm sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiếp cận vốn vay và mở rộng kênh phân phối. Nhiều ý kiến cho rằng, để sản phẩm dưới tán rừng có thể đi xa hơn, các hợp tác xã cần được hỗ trợ đồng bộ từ khâu sản xuất, chứng nhận, tài chính, xúc tiến thương mại đến kết nối doanh nghiệp tiêu thụ.

Đoàn Chủ tịch điều hành Hội thảo
Hội thảo “Kết nối thị trường - Thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm dưới tán rừng cho các HTX/THT” không chỉ là diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm, mà còn là cơ hội để hình thành các mối liên kết thực chất giữa người sản xuất, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp, ngân hàng và các tổ chức hỗ trợ phát triển. Qua đó, góp phần thúc đẩy tiêu thụ nông sản sinh thái, nông sản hữu cơ, sản phẩm dưới tán rừng, nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa, đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Toàn cảnh hội thảo