Chương trình Hỗ trợ rừng và trang trại ( FFF) vận dụng PGS hỗ trợ nông dân vùng cao

Mục tiêu của FFF nhằm nâng cao năng lực cho các tổ chức nông dân sản xuất rừng và trang trại, các THT, HTX, nông dân nhỏ sống dựa vào rừng và cảnh quan rừng, giúp họ trở thành các tác nhân chính tạo sự thay đổi, thích ứng chống chịu với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế bền vững. Ở Việt Nam, chương trình FFF II đang được thực hiện tại 4 tỉnh Yên Bái, Bắc Kạn, Hòa Bình, Sơn La với gần 2000 nông dân làm rừng và trang trại quy mô nhỏ được tham gia các lớp tập huấn.

Trong chương trình FFF, nông dân được học về hệ sinh thái của rừng, tìm hiểu giá trị của rừng, về cảnh quan thiên nhiên họ cần bảo tồn và gìn giữ, được học về sản xuất kinh doanh rừng và trang trại bền vững, những kỹ thuật nông lâm kết hợp, nông nghiệp hữu cơ theo nguyên tắc hữu cơ của Liên đoàn Phong trào Hữu cơ quốc tế ( IFOAM), tạo sinh kế bền vững,  thân thiện môi trường, bảo vệ tài nguyên rừng, đa dạng sinh học và hệ sinh thái nơi người nông dân đang sinh sống. Tham gia FFF, nông dân xác định rõ rừng cũng chính là ngôi nhà thứ 2 của họ, ở đó không chỉ là nguồn thực phẩm cho bữa ăn hàng ngày, là nguồn nước để vạn vật sinh sôi, là cây cối, thuốc thang để tăng cường thể lực, mà còn là nguồn không khí để thở, là cảnh quan thiên nhiên hùng vỹ, nguồn cảm hứng bất tận tạo ra văn hóa sống đặc trưng, những giá trị văn hóa truyền thống, bản địa của mỗi dân tộc, mỗi người nông dân cần gìn giữ và phát huy

Để hỗ trợ hiệu quả, lan tỏa ý nghĩa của chương trình và đảm bảo tính bền vững. Từ những bài học thành công của việc vận dụng  Hệ thống bảo đảm có sự tham gia (PGS) cho các sản phẩm hữu cơ trong dự án” Phát triển khung sản xuất và thị trường cho sản phẩm hữu cơ tại Miền Bắc Việt Nam 2005-2012”,  do ADDA và VNFU thực hiện , chương trình FFF đã đào tạo về nông nghiệp hữu cơ và hệ thống PGS  cho các THT, HTX của nông dân sản xuất nông lâm nghiệp ở cơ sở, nâng cao kiến thức và năng lực sản xuất, kinh doanh của nông dân sống dựa vào rừng, đặc biệt về tính cam kết, chịu trách nhiệm của nông dân về sản phẩm mình làm ra, qua đó kết nối sản phẩm ra thị trường, đảm bảo sinh kế bền vững dựa vào hệ sinh thái rừng cho nông dân. Bên cạnh các kiến thức chuyên môn, kỹ thuật về nông nghiệp hữu cơ và nông lâm kết hợp, nông dân, các cán bộ của Hội Nông dân ở cơ sở và các cán bộ ngành nông nghiệp, các tổ chức hỗ trợ nông dân và cộng đồng ở địa phương đã được đào tạo chuyên sâu về hệ thống đảm bảo có sự tham gia (PGS), được học về tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ Việt Nam TCVN 11041 và tiêu chuẩn hữu cơ PGS từ đó nông dân sẽ lựa chọn, áp dụng và làm theo.
                                                                                          

                          
Các nhóm nông dân tham gia FFF đã được hình thành, liên kết lại  và thành lập các THT, HTXt. 35 THT, HTX  đang trồng rừng và quản lý rừng bền vững, canh tác nông lâm nghiệp hữu cơ đã hình thành mạng lưới ở từng địa phương,  tạo hiệu ứng, tâm lý tốt và niềm tin cho nông dân, đã dần làm thay đổi nhận thức của họ sau khi được học, được thực hành, được tham quan chia sẻ kinh nghiệm  với những nông dân hữu cơ đang sản xuất hiệu quả trong mạng lưới PGS của Hiệp Hội Nông Nghiệp Hữu cơ Việt Nam.
 

Từ những e ngại ban đầu về những “ khắt khe “ của nông nghiệp hữu cơ, thậm chí có nông dân định ” bỏ cuộc” với nhiều lý do khác nhau,  về hoàn cảnh riêng, nhưng với  phương pháp đào tạọ, tư vấn thực hành nông nghiệp hữu cơ một cách cơ bản, hệ thống, kết hợp “ học đi đôi với hành”, “ cầm tay, chỉ việc “ , các nhóm nông dân được thực hành, được quan sát sự thay đổi của đất, của hệ sinh thái, môi trường trong sản xuất hữu cơ và kết nối với chuỗi, thị trường sản phẩm hữu cơ, nay họ  đã thay đổi, trở thành hạt nhân tích cực,  những lãnh đạo HTX năng động  trong sản xuất, kinh doanh, đang thúc đẩy mạnh mẽ  sản xuất hữu cơ tại địa phương, tạo ra các sản phẩm hữu cơ có chất lượng hơn, thu nhập của HTX và các thành viên cũng  được cao hơn, tạo sự lan tỏa trong nông dân chuyển đổi sang canh tác hữu cơ.

Được PGS Việt Nam hỗ trợ và Trung tâm Nông Nghiệp hữu cơ(COA) - Đại học Lâm nghiệp cung cấp đào tạo, tư vấn, hệ thống PGS  hữu cơ các tỉnh Hòa Bình, Bac Kan đã chính thức được thành lập dưới sự ủng hộ của Chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý và các đơn vị chuyên môn, đặc biệt là sự quyết tâm của Hội Nông Dân các tỉnh. Hiện nay PGS Băc Kạn, và PGS Hòa Bình do Hội Nông dân tỉnh điều phối cùng sự tham gia của các thành viên đại diện từ các cơ quan chuyên môn địa phương, doanh nghiệp, các tổ nhóm nông dân sản xuất, HTX sản xuất hữu cơ. Hội Nông dân Sơn La, Yên Bái đang trong tiến trình đào tạo và hình thành các PGS tại địa phương mình



Các hoạt động sản xuất của nông dân FFF được giám sát trong PGS và sản phẩm sau khi được công nhận đạt chuẩn sẽ được FFF và PGS cấp tỉnh kết nối với doanh nghiệp và các hệ thống phân phối sản phẩm hữu cơ theo chuỗi ra thị trường địa phương và các thị trường xa hơn. Sản phẩm hữu cơ được nhận diện cùng logo của riêng các PGS sẽ phải khẳng định được chất lượng và uy tín của mình bằng sự tin dùng sản phẩm của người tiêu dùng, sẽ là động lực to lớn tiếp sức cho sự lan tỏa để sản phẩm được tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng của liên minh các PGS Việt Nam do Hiệp Hội NNHC chịu trách nhiệm điều phối và giám sát. Thiết lập mạng lưới PGS, tổ chức giám sát nội bộ tốt, cung ứng các sản phẩm hữu cơ chất lượng vào thị trường trong nước, sẽ là nền tảng căn bản vững chắc cho các HTX tiếp cận chứng nhận quốc tế đưa sản phẩm hữu cơ Việt Nam hội nhập quốc tế

Mrs. Vũ Lê Yvoan - Cố vấn chương trình FFF Việt Nam
                           -Thành viên Ban điều phối PGS Việt Nam